Windows'ta Büyük Dosyaları Hızlı Taşıma
Kısa cevap: Büyük dosyaların yavaş taşınmasının nedeni genelde "bilgisayarın yavaş olması" değil, zincirdeki en zayıf halkadır: yanlış dosya sistemi, USB 2.0 portu, ucuz kablo/hub, gerçek zamanlı antivirüs taraması ya da Wi-Fi üzerinden yapılan aktarım. Windows dosya transfer hızlandırma işi, bu halkaları tek tek eleyip Gezgin yerine Robocopy gibi bir araçla kopyalamaktan geçer. Aşağıda hangi ayarın neyi düzelttiğini, uygulama sırasıyla bulacaksınız.
Neden 20 GB'lık bir dosya bazen 3 dakikada, bazen 40 dakikada taşınıyor?
Çünkü aktarım hızını dört şey belirler: kaynak diskin okuma hızı, hedef diskin sürekli yazma hızı, aradaki bağlantının bant genişliği ve işletim sisteminin her dosya için yaptığı ek işler. Tek büyük dosyada disk ve bağlantı öne çıkar; binlerce küçük dosyada ise dosya sisteminin ek yükü hakim olur. Bu yüzden aynı toplam boyut, farklı içerikte çok farklı süreler verir.
Bir de "çöken hız" durumu var: ilk 5-10 saniye 300 MB/s görünen aktarım, sonra 30 MB/s'ye düşer. Bu, USB belleğin veya SSD'nin önbelleği (SLC cache) dolduğu anlamına gelir. Bu düşüş normaldir, ayarlarla tamamen kaldırılamaz; ancak yavaş yavaş yazan bir belleği daha iyi bir taşıyıcıyla değiştirmek gerçek çözümdür.
USB tarafında ilk kontrol edilecekler neler?
- Portu doğrula. Mavi veya "SS" işaretli portlar USB 3.x'tir. Kasanın ön panel portları çoğu zaman uzun dahili kabloya bağlıdır; büyük aktarımda arka paneldeki portu tercih edin.
- Hub'ı devreden çıkarın. Harici disk, klavye-fare ile aynı pasif hub üzerindeyse hem bant genişliğini hem gücü paylaşır. Doğrudan bağlayın.
- Kabloyu değiştirin. Şarj için üretilmiş bir USB-C kablosu veri hattı taşımayabilir veya sadece USB 2.0 hızında çalışabilir.
- Dosya sistemine bakın. FAT32 tek dosyada 4 GB sınırına takılır ve büyük aktarımlarda verimsizdir. Windows ile Windows arasında NTFS, telefon/TV/Mac ile paylaşımda exFAT kullanın.
Biçimlendirirken ayırma birimi boyutu fark eder mi?
Evet, ama sadece doğru senaryoda. Sürekli film, yedek imajı, video projesi taşıyorsanız 64 KB gibi büyük bir ayırma birimi yazma verimini artırır. Küçük dosya yığını taşıyacaksanız varsayılan boyutta kalın; büyük birim, her küçük dosyada alan israfı yapar.
"Daha iyi performans" politikası ne yapıyor?
Aygıt Yöneticisi'nde diskin özelliklerindeki İlkeler sekmesinde "Hızlı kaldırma" ve "Daha iyi performans" seçenekleri vardır. İkincisi yazma önbelleğini açar, hız artar; karşılığında cihazı çıkarmadan önce mutlaka Donanımı Güvenle Kaldır demeniz gerekir. Aksi halde yarısı önbellekte kalan veri bozulur.
Windows'un kendi eklediği yavaşlatıcılar hangileri?
Gezgin ile kopyaladığınızda arka planda birkaç şey daha olur: antivirüs her dosyayı tarar, arama dizini yeni dosyaları indekslemeye çalışır, Gezgin küçük resim üretir, bazı durumlarda bulut eşitleme istemcisi dosyaları yakalar.
- Antivirüs istisnası: Tek seferlik büyük aktarımda hedef klasörü geçici olarak taramadan hariç tutmak en gözle görülür kazancı verir. İşiniz bitince istisnayı kaldırın.
- Dizin oluşturmayı kapatın: Harici diskin özelliklerinde "Bu sürücüdeki dosyaların içeriğinin dizine eklenmesine izin ver" işaretini kaldırın.
- Klasörü küçük resim yerine Detaylar görünümüne alın: 4.000 fotoğrafın önizlemesini üretmeye çalışan bir pencere, kopyalamayla aynı diski meşgul eder.
- Bulut klasörlerinden kaçının: Eşitlenen bir klasöre kopyalarsanız aynı veriyi ikinci kez yüklemeye başlarsınız.
- Uykuyu erteleyin: Uzun aktarımda ekran kapanması sorun değildir, ancak diskin veya bağlantının askıya alınması aktarımı kesebilir.
Gezgin yerine ne kullanmalıyım?
Windows'ta hazır gelen Robocopy, kesintiye dayanıklı ve yeniden başlatılabilir olduğu için büyük işler için daha uygundur. Komut isteminde şu kalıp çoğu iş için yeter:
robocopy "D:\Kaynak" "F:\Hedef" /E /J /R:1 /W:1 /TEE /LOG+:C:\aktarim.txt
/E boş klasörler dahil tüm alt klasörleri alır, /J önbelleksiz kopyalamayla çok büyük dosyalarda RAM baskısını azaltır, /R:1 /W:1 bozuk bir dosyada saatlerce beklemeyi engeller, günlük dosyası da nelerin atlandığını gösterir. Aktarım yarıda kalırsa aynı komutu tekrar çalıştırmak yeter: tamamlananları atlar. Kopyalama yerine taşıma istiyorsanız /MOVE ekleyin, ama önce hedefi doğrulamak daha güvenlidir.
Aynı disk içinde aynı bölümde yapılan taşımalar zaten anında biter, çünkü veri kopyalanmaz, yalnızca kayıt güncellenir. Farklı bölüme ya da diske taşımak tam kopyalama demektir. Dosya yönetiminde zaman kazanma konusundaki klasör düzeni alışk